بواسیر یا هموروئید، یکی از آن مشکلات جسمی است که شاید صحبت کردن درباره آن برای بسیاری سخت باشد، اما درد و ناراحتی ناشی از آن میتواند تمام ابعاد زندگی روزمره را تحت تاثیر قرار دهد.
در مجله زیبایی و سلامت، میخواهیم به سراغ آشپزخانه برویم. شاید تصور کنید درمان فقط با دارو و پماد است، اما حقیقت این است که آنچه میخورید تعیین میکند که دوران نقاهت شما چند روز طول بکشد یا بیماری چقدر عود کند. اگر میپرسید چه غذاهایی برای بواسیر ضرر دارد؟ و میخواهید از شر درد، سوزش و التهاب خلاص شوید، این لیست ممنوعه را با دقت بخوانید.
چرا غذا بر بواسیر تاثیر میگذارد؟
قبل از اینکه به سراغ لیست غذاها برویم، باید مکانیسم بدن را بشناسید. دشمن شماره یک بواسیر، یبوست و سفت شدن مدفوع است. هر غذایی که باعث شود روده تنبل شود، آب بدن کم شود یا مدفوع سفت شود، باعث فشار بیشتر هنگام دفع شده و رگهای خونی ناحیه مقعد را متورمتر و دردناکتر میکند. گروه دوم غذاهای ممنوعه، آنهایی هستند که مستقیماً باعث التهاب و سوزش در ناحیه خروجی دستگاه گوارش میشوند.
۷ گروه غذایی که باید فوراً قطع کنید
در دوران عود بیماری و دوره نقاهت (چه درمان دارویی و چه بعد از عمل جراحی)، مصرف این مواد غذایی به منزله بدتر کردن زخمهایتان است:
۱. غذاهای پرادویه و تند
ادویههای تند، بهویژه فلفل قرمز، کاری و سسهای تند، حاوی ترکیباتی هستند که هنگام هضم کاملاً از بین نمیروند. این مواد هنگام دفع، باعث تحریک شدید مخاط مقعد شده و احساس سوزش و درد را چندین برابر میکنند. برای افراد مبتلا به بواسیر، خوردن فلفل مثل ریختن نمک روی زخم باز است.
۲. غذاهای کمفیبر و فرآوری شده (نان سفید و برنج)
فیبر، عامل اصلی نرمی مدفوع است. وقتی فیبر کم باشد، مدفوع سفت و خشک میشود. غذاهایی که باید محدود شوند عبارتند از:
- نانهای بدون سبوس: نان باگت، نان لواش و نانهای فانتزی سفید.
- برنج سفید و ماکارونی: این مواد در روده به کندی حرکت میکنند و باعث یبوست میشوند.
- شیرینیجات و کیکها: قند و آرد سفید موجود در آنها یبوستزا است.
۳. میوههای التهابزا و دانهدار
برخی میوهها میتوانند شرایط را پیچیده کنند:
- انار: دانههای انار هضم نمیشوند و میتوانند در روده انباشته شده و باعث یبوست شدید شوند. اگر انار دوست دارید، فقط آب آن را میل کنید، زیرا دانههای آن باعث خراشیدگی ناحیه ملتهب هنگام دفع میشود.
- گوجهفرنگی و کیوی: برخی تحقیقات نشان میدهد که خاصیت اسیدیته بالای گوجهفرنگی و دانههای ریز کیوی میتواند در برخی افراد باعث ایجاد واکنشهای التهابی، شبیه به کهیر پوستی در ناحیه مقعد شود. این التهاب، درد را تشدید میکند.
- مرکبات اسیدی: مصرف زیاد پرتقال یا گریپفروت ترش ممکن است به دلیل اسیدی کردن مدفوع، باعث سوزش شود.
۴. سوسیس، کالباس و غذاهای شور
نمک، آب را در بدن حبس میکند. اما تجمع آب در بافتها باعث تورم عروق میشود. از آنجایی که هموروئید خود نوعی تورم عروقی است، مصرف نمک زیاد باعث باد کردن بیشتر این رگها و بیرونزدگی دردناکتر میشود.
غذاهای کنسروی و فستفودها: سوسیس و کالباس نه تنها شور هستند، بلکه مواد نگهداره آنها سیستم گوارش را ملتهب میکند.
۵. لبنیات پرچرب
شیر، پنیر پیتزا و خامههای چرب، سرعت حرکت روده را کم میکنند. لبنیات فاقد فیبر هستند و مصرف زیاد آنها بدون مصلح (مثل سبزیجات)، یکی از دلایل اصلی یبوست در بزرگسالان است. در دوره نقاهت، مصرف لبنیات را به ماست پروبیوتیک (که برای روده مفید است) محدود کنید. (فواید فیبر و غذاهای تخمیر شده)
۶. گوشت قرمز و گوساله
هضم گوشت قرمز برای دستگاه گوارش سنگین است. گوشت گوساله زمان زیادی در روده باقی میماند و دیر هضم میشود. همچنین برخی منابع اشاره میکنند که آنتیبیوتیکهای موجود در گوشتهای صنعتی ممکن است تعادل باکتریهای معده را برهم زده و فرآیند دفع را با مشکل روبرو کنند. اگر یبوست دارید، گوشت قرمز را موقتاً با مرغ آبپز یا ماهی جایگزین کنید.
۷. قهوه، چای غلیظ و الکل
این نوشیدنیها خاصیت دیورتیک یا ادرارآور دارند. یعنی باعث میشوند بدن آب زیادی از دست بدهد. وقتی بدن کمآب شود، برای جبران آن، آب موجود در روده را میمکد و نتیجه آن چیزی نیست جز مدفوع خشک و سنگی که دفع آن برای بیمار مبتلا به بواسیر، عذابآور است.
نکته: الکل علاوه بر کمآبی، باعث گشاد شدن عروق خونی میشود که میتواند خونریزی هموروئید را تشدید کند.
نتیجهگیری
درمان بواسیر و کاهش درد ناشی از آن، یک همکاری دوطرفه بین شما و پزشکتان است. داروها التهاب را کم میکنند، اما این رژیم غذایی شماست که از بازگشت درد جلوگیری میکند. با حذف غذاهای تند، شور، فرآوری شده و یبوستزا، لطف بزرگی به بدنتان میکنید.
سوالات متداول شما
آیا خوردن موز برای بواسیر بد است؟
خیر، موز (به شرطی که کاملاً رسیده باشد) سرشار از پتاسیم و فیبر است و به نرم شدن مدفوع کمک میکند. اما موز کال و سبز ممکن است باعث یبوست شود.
بهترین جایگزین برای غذاهای ممنوعه چیست؟
در دوره درمان، بهترین رژیم غذایی شامل سوپهای رقیق، سبزیجات پخته (مثل اسفناج و کدو)، روغن زیتون، آلو خیسخورده و نوشیدن حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز است.